Nu staat Nederland bekend om zijn mopperende inwoners.  Maar tijdens de Kerstdagen kan de Nederlander echt boven zichzelf uitstijgen; en zo indringend mopperen dat menigeen, die wèl wil genieten, behoorlijk de lust vergaat.

Liefdesverdriet is pijnlijk. Net als heimwee: het gaat pas over als je terugkrijgt wat je kwijt bent. Maar heimwee is (soms) op te lossen door terug naar huis te gaan. Een geliefde terugroepen is doorgaans onhaalbaar.

Zeg het woord ‘wachtlijst’ en iedereen denkt aan de zorg. Dat komt omdat vrijwel geen enkel andere sector met een wachtlijst werkt. Ondertussen is ‘de wachtlijst’ zo ingeburgerd dat niemand het bestaansrecht ervan in twijfel trekt. Maar ik doe dat wel. Want het instellen van een wachtlijst heeft een (onnodige) aanzuigende werking.

Sommige mensen moeten niets van hem hebben. Andere mensen lopen met hem weg. Ik heb het over Youp van ’t Hek, de cabaretier die onlangs zijn laatste show speelde. Met meer dan 6000 voorstellingen heeft hij daarmee een wereldprestatie geleverd, ook omdat hij tien keer de oudejaarsconference op de planken bracht.

Nu gebeurt het ook wel eens andersom, maar meestal gaat het om een man die een vrouw stalkt. En voor iedere vrouw die dit moet meemaken, is het welhaast traumatisch te noemen. Gelukkig wordt dit ziekelijk plakgedrag vandaag de dag serieus genomen; en grijpt de politie ook in, vooral als er genoeg bewijs kan worden overhandigd.

Ooit, in lang vervlogen tijden, was het een uitspraak die als normaal werd beschouwd. Tegenwoordig zou je er om worden uitgelachen. Ik heb het over de uitspraak ‘houd je fatsoen’, of zoals de Engelsen zeggen: ‘mind your manners’. De vraag is alleen hoe dit te verklaren is.

Had ik al geen diepvries-spinazie meer gekocht omdat er kleine metaaldeeltjes in zouden kunnen zitten, nu kan ik ook al geen rookworst meer kopen omdat de rooksmaak wordt nagebootst door een giftig stofje. Nee, het is geen boodschappen-doen meer. Het is boodschrappen maar.

Sommige mensen worden gauw moe van andere mensen, terwijl anderen hier juist energie van krijgen. Dit fenomeen wordt in de psychologie wel eens aangeduid met het verschil tussen de introverte en extraverte mensen. En de vraag van vandaag is wat die twee groepen nog meer van elkaar onderscheidt.

Als het om cruciale beslissingen gaat, wordt door mensen dikwijls gewezen op het verschil tussen ‘gevoel’ en verstand’. Het volgen van je hart (gevoel) wordt dan als moediger gezien dan een keuze op basis van verstandelijke overwegingen. Maar in werkelijkheid kunnen ‘gevoel’ en ‘verstand’ niet zonder elkaar.

Steeds vaker zijn er geluiden te horen over kinderen met een taalachterstand. En ook al heb ik geen concreet bewijs, durf ik wel te beweren dat het om kinderen gaat met wie thuis weinig gesproken wordt. Ik bedoel, op school kan het taalonderwijs nog zo goed zijn, maar als er van huis uit niet met het kind gepraat wordt dan is het water naar de zee dragen.